İş göremezlik ödeneği olarak adlandırılan rapor parası:

• Sigorta kapsamında çalışan kişinin hastalanması,
• Meslek hastalığına yakalanması ya da
• İş kazası geçirmesi halinde çalışamayacak olması dolayısıyla maddi açıdan mağdur olmasına engel olmak amacıyla yürütülen bir sosyal yardım politikasıdır.

İş Göremezlik Ödeneği Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

İş göremezlik ödeneği, yukarıda da belirttiğimiz gibi iş kazası geçirilmesi, meslek hastalığına yakalanılması ya da herhangi bir hastalık veya doğum gibi sebeplerden ötürü bir süreliğine çalışılamayacak olması nedeniyle SGK tarafından, çalışan kişiye yapılan ödemedir. Rapor süresince çalışılmayan günler için işveren tarafından ödeme yapılmaz, söz konusu ödeme SGK tarafından gerçekleştirilir. 

İş göremezlik ödeneği, doktor tarafından verilen istirahat raporu süresi baz alınarak hesaplanır. Burada önemli olan nokta, kişinin çalışmaya uygun olmadığının doktor raporuyla belgelenmiş olmasıdır.

İş göremezlik ödeneği hesaplama işlemi ise şu şekilde yapılır:

• SGK kapsamında çalışan kişi yatarak tedavi görüyor ise günlük kazancının yarısını SGK’dan temin edebilir.
• Hastanede yatarak tedavi görmeyi gerektirmeyen durumlarda SGK tarafından günlük kazancın üçte ikisi kadar ödeme yapılır.

İş Göremezlik Ödeneği Almak İçin Gereken Şartlar

Sigortalı olarak çalışan kişinin çalışmasına engel bir durumun gelişmesi neticesinde iş göremezlik ödeneği alabilmesi için:

• Son 1 yıl içinde toplam 90 gün kısa vadeli (iş kazası ve meslek hastalıkları) sigorta primini yatırmış olması gerekir.

Kendi adına ve hesabına bağımsız olarak çalışan kişilerin iş göremezlik ödeneği alabilmeleri için ise:

• Prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması gerekmektedir.

İş göremezlik ödeneği:

• PTT aracılığı ile kişilerin T.C. kimlik numaralarına aktarılır.
• Kimlik belgesinin ibraz edilmesi suretiyle söz konusu rapor parasının herhangi bir PTT şubesinden alınması mümkündür.

İş Kazası Nedir? İş Kazası Rapor Parası Hesaplama Nasıl Yapılır?

İş kazası, sigortalı olarak çalışan kişinin:

• İş yerinde olduğu sırada,
• İş tanımında yer alan işi yaparken ya da işveren tarafından farklı bir işe gönderilmesi sebebiyle esas işini yapamadığı zamanlarda,
• İşveren tarafından sağlanan araçla iş yerine götürülüp getirilmesi sırasında oluşan ve bedensel ya da ruhsal olarak kayba sebep olan olayların tümüdür.

İş kazası sonrasında çalışan, çalışamayacak durumdaysa rapor alır. Bu rapor iş kazası raporu olarak adlandırılır.

SGK tarafından ödenen rapor parasının hesaplaması:

• Brüt ücret üzerinden yapılır.
• Rapor alınan tarihten önceki son 3 aylık brüt kazancın toplamı, raporun alınma tarihinden önceki son 3 aylık toplam gün sayısına bölünür.
• Eğer tedavi hastanede yatarak gerçekleştiyse, tedavi süresi boyunca hesaplanan tutarın yarısı, evde dinlenerek geçen süre için ise hesaplanan tutarın üçte ikisi iş kazası rapor parası olarak ödenir.
• Kişi 2 günden fazla rapor aldıysa ilk 2 günün parasını işveren verebilir. Fakat böyle bir zorunluluğu yoktur. 2.günden sonrasını ise kişi Sosyal Sigortalar Kurumundan alır.
• 2 günün üstünde raporlu olan çalışanın 2 günlük ücreti işveren tarafından ödenebilir. Fakat işverenin böyle bir zorunluluğu yoktur.

Örneğin:

• Bir çalışan iş kazası ya da meslek hastalığı dolayısıyla 3 günlük rapor almışsa, 3 günlük rapor parası hesaplaması, kazanın ya da hastalığın başladığı tarihten itibaren önceki 1 yıl içerisindeki son 3 ayın prime esas kazançlarının tümünün, toplam prim ödeme gün sayısına bölünmesi ile hesaplanır.

Doğum Rapor Parası Hesaplama

Sigortalı olarak çalışan hamile kadınların doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplamda 16 haftalık kanuni izin hakları bulunmaktadır. Eğer çoğul gebelik söz konusu ise bu süre 18 haftaya çıkar. Çalışan kadın bu süreler boyunca raporludur. Dolayısıyla işe gidemez ve işverenden para alamaz. Kurum hamile kadına rapor parası olarak çalışmadığı sürelerin parasını öder.

Doğum nedeniyle alınan raporun parasının hesaplanması ise şu şekildedir: 

• Raporlu olunan gün sayısı 8 hafta, yani toplamda 112 gündür. Çalışanın aylık aldığı brüt ücret 30’a bölünerek günlük ücret bulunur. Günlük ücret ise 112 günle çarpılır. Çıkan tutarın üçte ikisi hamile kadına rapor parası olarak ödenir.