• Herhangi bir iş yerinde işe başlayacak olan ya da çalışmasını sürdüren personeller için gerekli durumlarda işverenlerin sağlık raporu talep etmesi ve bu rapor doğrultusunda çalışanları kadroya alması zorunlu hale gelmiştir.
• Herhangi bir işletmede işe ilk defa başlayacak olan vatandaşların çalışacakları işteki zorluk ve risk seviyesine göre, işin önem durumuna göre işveren tarafından sağlık raporu talep edilir.
• İşe yeni başlayan her çalışandan fotoğraf, nüfus cüzdanının fotokopisi, ikametgah belgesi gibi evraklarla birlikte sağlık raporu da istenmektedir.
• Sağlık raporu, işe alınacak olan kişinin işe uygunluk seviyesini belirler ve iş yerindeki risklere karşı sağlık seviyesinin hangi durumda olduğunu ortaya koyar.
• İşe girişte alınan raporun kimi işlerde özel periyodik süresi vardır. Dolayısıyla periyodik olarak belirli aralıklarda yeniden sağlık raporu alınması gerekebilir.
• İşe giriş esnasında alınan sağlık raporu ile aynı işte çalışma yaşantısının sürdürüldüğü esnada alınan periyodik sağlık raporları kıyaslanır ve çalışanın sağlık düzeyine yönelik bir analiz yapılır.

İş İçin Sağlık Raporu Nasıl Alınır?

İşe giriş esnasında, hekim ya da sağlık kurulu tarafından yazılan sağlık raporunun alınması ve iş yeri yöneticisine verilmesi gerekir. Ayrıca yeni yasa gereği risk ve işin mahiyetine göre bazı iş yerlerinde kuruma özel hekimin bulunması zorunlu olduğu için imkanlar dahilindeyse bu hekim tarafından sağlık raporu verilebilir ya da bu hekim çalışanların geçerli kuruluşlardan aldığı sağlık raporunu denetleyebilir.

Sağlık raporunun alınabilmesi için iş yeri ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkili olarak kabul edilen sağlık kuruluşlarına ve doktorlara başvurmak gerekir.

İş İçin Sağlık Raporu Nereden Alınır?

6331 sayılı kanun olarak hayatımıza giren İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası’na göre çalışanların işe giriş sağlık raporlarını OSGB iş yeri hekimlerinden alması gerekir.

İlgili doktor:

• İşe başlayacak ya da periyodik rapor tarihi gelen çalışanın gerekli kontrollerini gerçekleştirir,
• İşe uygun olup olmadığını analiz eder ve
• “İşe Giriş Periyodik Muayene Formu”nu doldurur. Eğer şartlar uygunsa “çalışmaya elverişlidir” onayı verilir.

Bununla beraber her iş yerinde özel hekim bulunmaz. Torba yasa kapsamında yürürlüğe giren uygulamaya göre bünyesinde 10 ya da daha az sayıda işçi çalıştıran ve daha az tehlikeli iş yeri olarak nitelenen çalışma alanları için sağlık raporları aile hekimleri aracılığıyla ya da devlet hastanelerinden alınabilir. İş için sağlık raporu veren hastanelere bakıldığında Türkiye’nin her şehrindeki devlet hastanelerinin sorunsuz olarak bu raporları verdiği görülüyor.

Özel Hastaneler Sağlık Raporu Veriyor mu?

Sağlık raporlarının alınabileceği yerler hususunda 07.05.2004 tarihli düzenleme ile birtakım değişikliklere gidildi. Sağlık Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen 2004/67 sayılı Özel Hastanelerin Sağlık Kurulu Raporu Düzenlemesine Yönelik Genelge kapsamında özel hastanelerin sağlık raporu verme yetkilerinin olmadığı belirtilmiştir.

Genelgeye göre:

• Her ne kadar özel hastaneler tam teşekküllü olarak usulüne uygun bir şekilde faaliyet gösterseler bile istismar içerebilen durumların ortaya çıkabileceği sebebiyle bu kurumlar tarafından sağlık raporu verilmesi doğru bulunmamıştır.

Devlet Hastanesinden Sağlık Raporu Nasıl Alınır?

Eğer iş yerinde hekim bulunmuyorsa çalışanların sağlık raporu alabilmek için gitmesi gereken yerlerden biri de devlet hastaneleridir.

Heyet tarafından onaylanmış bir sağlık raporu gerekiyorsa:

• Herhangi bir randevu almaya gerek duyulmaksızın hastanenin sağlık kuruluna gidilebilir.
• Sağlık kurulu tarafından yapılacak yönlendirmeler neticesinde diğer bölümlerde sıra beklemeye gerek kalmadan tüm muayeneler gerçekleştirilir.
•  Sonucunun incelenmesi gereken tahlil gibi uygulamalar söz konusu değilse gün içerisinde kurul tarafından sağlık raporu verilebilir.

Heyet raporunun gerekmediği daha az riskli sağlık raporları ise:

• Genelde daha az uğraş ile temin edilebiliyor.
• Bu raporlarda muayene süreci daha az vakit alıyor ve bazı durumlarda devlet hastanesine gitmeye gerek kalmadan sağlık ocaklarından da raporları almak mümkün oluyor.

Gece Çalışabilir Sağlık Raporu Nedir?

Çalışma saati en geç 20‘de başlayıp en erken 06′da son bulan kişiler için gece çalışma koşullarına uygun olup olmadıklarına yönelik değerlendirme için istenen rapordur. Normal sağlık raporundan herhangi bir farkı yoktur.

Yüksekte Çalışma Sağlık Raporu Nedir?

Bu rapor ile işe girecek kişilerin yüksek yerlerde çalışmasında sakınca olup olmadığına yönelik değerlendirme yapılır. Aynı gece çalışmasına yönelik rapor gibi mevzuatta ayrı bir sınıf altında olmadığı için normal sağlık raporu ile kişilerin yüksekte çalışıp çalışamayacağı değerlendirilebilir. Gerekli durumlarda iş yeri hekimleri ek tetkikler isteyebilir. Sonuçlar incelendiğinde hekimin yazdığı raporda “yüksekte çalışabilir” şeklinde onayın yer alması gerekir.

Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışabilir Raporu Nedir?

2013 senesinde yürürlüğe giren “Ağır ve tehlikeli işler yönetmeliği”ne göre tehlikeli işler için sağlık raporu alınması zorunlu kılındı. Bu tip işlerde çalışacaklar için işe girişte ve periyodik aralıklarda rapor alınması gerekir. 16 yaşını dolduran ama 18‘i bitirmemiş gençlerin 6 ayda bir, yaşı daha büyük olanların ise yılda 1 kez hekim onayı ile bu raporu alması gerekir.

İş İçin Sağlık Raporu Ücreti Nedir?

İş için istenen sağlık raporlarının alınması için yetkili sağlık kuruluşları vatandaşlardan ücret talep edebilirler.

Genelde hekim sağlık raporu için:

• Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen fiyat 50 TL iken
• Üniversite hastanelerinde 75 TL seviyesinde bir ücret talep edilebiliyor.
• Ayrıca sağlık kurulu raporu için Sağlık Bakanlığının önerdiği fiyat 200 TL,
• Üniversite hastanelerinde ise 300 TL şeklindedir.
• İş yeri hekimleri ise sağlık raporlarını ücretsiz olarak verirler.

İş İçin Sağlık Raporunda Nelere Bakılır?

İşe giriş için istenen sağlık raporlarında talep edilen tetkikler, işin niteliğine ve risk seviyesine göre değişiklik gösterir. Risk seviyelerine göre çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli olarak sınıflandırılan iş yerleri bu durumdan ötürü farklı tetkiklerin yapılmasını talep edebilirler.

Genel olarak sağlık raporlarında yer alması istenen tetkikler şu şekildedir:

• PA akciğer grafisi: Tüberküloz, verem gibi hastalıkları teşhis etmek için akciğerlerin röntgeni çekilir. Göğüs hastalıkları veya radyoloji uzmanı tarafından rapor edilir.
• Solunum fonksiyonu testi (SFT): Akciğerlerin verimliliği ölçülür. KOAH, astım, nefes darlığı gibi hastalıkları teşhis etmede kullanılır.
• Odyo işitme testi: Gürültülü işlerde çalışanlar ya da burada işe girecek olanlar için istenen testtir.
• Hemogram: Kandaki lökosit sayısına ve parametrelere bakılmasıyla genel sağlık durumunun değerlendirilmesini sağlar. Lösemi, kan enfeksiyonu, anemi gibi hastalıkların tespit edilmesini mümkün kılar
• Açlık kan şekeri: Aç haldeyken kan şekerinin ölçülmesini sağlar.
• Göz muayenesi: Göz sağlığının raporlanmasını sağlar.
• EKG: Göğüs, el, ayak bileği gibi bölgelere elektrot yapıştırılmasıyla kalbin sağlığına ilişkin verilerin tespitini sağlar.
• Portör muayenesi: Gıda işlerinde ve insana temas eden ürünlerin hazırlanmasında çalışacak kişiler için istenir. Kişilerde bulaşıcı bakteri olup olmadığını tespit etmeye yarar.