Özel Sektörde Hamilelik Hakları

Özel sektör çalışanları 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi olarak çalışma hayatlarını sürdürürler. Bu kanun çerçevesinde; hamile olan, doğum yapan ya da evlat edinen kadın çalışanlara pek çok hak tanınmış ve güvence altına alınmıştır.

Özel sektördeki hamilelik haklarının başında çalışma saatleri gelir.

Hamile kadınlar:

• Günde en fazla 7.5 saat çalıştırılabilirler.
• Bunun yanı sıra hamile kadınların, vardiya sistemi ile çalışan iş yerlerinde ve fabrikalarda gece vardiyasına kalmalarına yasaklanmıştır.

Hamile kadınlara kanunlar tarafından sağlanan bir diğer hak ise çalışma koşullarıdır.

Hamile bir çalışan:

• Doktor raporu doğrultusunda gerekli görüldüğü takdirde daha hafif işlerde çalıştırılır.
• Bu durumda işveren, kadın çalışanın ücretinden herhangi bir kesinti yapamaz.

Özel sektörde hamilelik haklarından bir diğeri ise doktor kontrolleri için çalışana izin verilmesi gerekliliğidir.

Hamilelik süresi boyunca:

• Doktor kontrolleri için ücretli izin kullanılabilir.
• Söz konusu izinler yıllık izinden bağımsızdır. Yani işveren, kadın çalışanının kullandığı bu izinleri yıllık izinden düşemez.

Özel Sektörde Doğum Raporu

Özel sektörde doğum raporu konusu da yine 4857 sayılı İş Kanunu ile güvence altına alınmıştır. Kadınlara hem doğum öncesi hem de doğum sonrasında doktor tarafından rapor verilir.

Kadın çalışanların:

• Doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra da yine 8 hafta olmak üzere toplamda 16 hafta doğum izni süresi bulunur.
• Tekli hamileliklerde doğum öncesi rapor 32. haftada başlar. Fakat kadının ve bebeğin sağlık durumuna göre, doktor tarafından yapılan kontroller doğrultusunda oluşturulacak rapor neticesinde 32. haftadan önce doğum izni kullanmak mümkündür.
• Kadının sağlık durumu iyi ve çalışmaya elverişli ise doktor onayı olması koşuluyla doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışılabilir. Bu şekilde izne geç ayrılan kadın, doğumdan önce kullanmadığı izin hakkını doğum sonrası dönemde kullanma imkanına sahiptir.
• Çoğul hamilelik söz konusu olduğunda ise doğumdan önceki 8 haftalık süreye 2 hafta daha eklenir.

Erken doğum yapan kadın çalışan için doğum izni hesaplaması şu şekilde yapılır:

• Erken doğum sebebiyle doğumdan önce kullanılamayan izin süreleri, doğum sonrasında kullanılabilir.
• Örneğin; normal tarihten 3 hafta önce doğum yapan bir kadının doğumun ardından 11 hafta izin kullanma imkanı mevcuttur.

Tüm bu hakların yanı sıra:

• Kadın çalışan 16 haftalık sürenin ardından kendi isteği ile 6 aya kadar ücretsiz izin kullanabilir. Bu izin süresini belirleyen kadın çalışanın kendisidir. Bu da 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında kadın çalışanlara tanınmış bir haktır. Dolayısıyla işveren, ücretsiz izin kullanımına engel olamaz ve süresine karışamaz.

Özel Sektör Doğum İzni Maaşı

Kadın çalışan:

• Doğum sebebiyle raporu olarak izinli sayıldığı 16 haftalık süre için işverenden ücret alamaz.
• Fakat Sosyal Güvenlik Kurumu, kadının günlük kazancının üçte ikisini rapor parası olarak öder.
• Fakat bu durum yatarak tedavilerde ise günlük kazancın yarısı olarak belirlenmiştir. Bunun sebebi ise yatarak tedavilerde oluşan hastane masrafının karşılanabilmesidir.

Kadın çalışanın bu parayı SGK’dan talep edebilmesi için gerekli olan tek şart ise:

• Son bir yıl içerisinde en az 90 gün kısa vadeli (iş kazası ve meslek hastalıkları) sigorta priminin yatırılmış olmasıdır. Bunun dışında doğum parasından faydalanmak için herhangi bir kısıtlama söz konusu değildir.

Özel Sektörde Süt İzni

Özel sektör çalışanı kadınların doğumun ardından kullandıkları 8 haftalık izin sürelerini doldurduktan sonra da birtakım hakları bulunur. Süt izni de bu haklardan bir tanesidir.

İş Kanunu kapsamında kadın çalışanların:

• Çocukları 1 yaşına gelene kadar günde 1.5 saat süt izni kullanma hakları vardır.
• Bu süre günlük çalışma süresine dahildir. Yani işveren kadın çalışanı süt izni kullanması sebebiyle fazladan çalıştıramaz.