Büyükannelere Torun Bakma Maaşı Projesi ve Tüm Detayları

18.02.2019

Büyükanne Projesi, çalışan annelerin iş hayatlarındaki istihdamını desteklemek ve güvence altına almak amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen sosyal devlet anlayışının bir ürünüdür. 2017 yılında dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Mehmet Müezzinoğlu ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Sayan Kaya ve projenin diğer ortaklarının katılımıyla gerçekleşen imza töreniyle proje haline getirilmiş olan Büyükanne Projesi kapsamında; 3 yaşını doldurmayan torununa bakan büyükannelere, seçilen 10 pilot ilde yaşayan annenin fiilen çalışıyor olması kaydıyla 12 ay süreyle aylık 425 TL geri ödemesiz maddi destek sağlanmıştır.

Büyükannelere torun bakma maaşı, 1 yıllık pilot uygulama olarak yürürlüğe konulmuştur. 2017 yılının Mart ayında başlatılan pilot projenin ilk yıllık finansman desteği iş dünyası örgütleri ve sendikalar tarafından karşılanmıştır. Sponsor kurumlar arasında; Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği(TOBB), Türk-İş, Hak-İş ve Türkiye İşveren Sendikalar Konfederasyonu (TİSK) yer alıyor. Projenin sponsor tabanlı yürütülmesi 2019 yılında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından büyükanne maaşının ödenmesine devam edilip edilmeyeceği konusunda belirsizlik yarattı. Giderek artan başvuru talepleri kapsamındaki büyükanne maaş projesi için bakanlığın, finansal açıdan yeni yollar aramayı sürdürdüğü biliniyor.

İçindekiler

Projenin Amaçları Nelerdir?

Büyükanne projesi, bakanlık tarafından tasarlanırken ve yürürlüğe konulurken iş hayatında çalışan kadınların refah ve huzuru ön planda tutulmuştur. İş alanında kadın gücüne odaklanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, aynı zamanda aile büyüklerini de sosyalleşmesi ve hareketlenmesi için teşvik etmeyi amaçlamıştır. Projeye başvuran aile bireyleri arasındaki kuşak farkını azaltmak ve aile içerisindeki diyalogları yükseltmek; büyükanne maaş projesinin manevi yönleri arasındadır. İş sahasında kadının gücünü ve istihdamını artırmak gayesiyle oluşturulan büyükanne projesi kapsamında;

Aile içi iletişimi kuvvetlendirmek,
Geçmiş günlerdeki geleneksel aile görüşünü desteklemek,
Çalışan annelere çocuklarının güvenli bir elde olduğunu hissettirerek iş hayatlarında daha başarılı ve verimli olmalarını sağlamak,
Kadınların çocukları doğduktan sonra devam eden iş hayatlarının aksamasının önüne geçmek hedefleri gözetilmiştir.

Büyükanne Projesi Kapsamındaki Pilot İller Hangileridir?

Torun bakma maaşı projesi başvuruları yalnızca Türkiye genelinde seçilen 10 pilot ilde yaşayan aileler için geçerlidir. Bu illerin dışında ikamet eden ailelerin proje başvuruları hiçbir şekilde kabul edilmemektedir. Genel itibarıyla pilot iller, gelir düzeyinin çeşitlilik gösterdiği ve nüfusun yoğun olduğu büyük iller arasından seçilmiştir. Hedef bu illerde ikamet eden düşük gelirli ailelerin projeden yararlanmasıyla birlikte maddi açıdan rahatlamasını sağlamak ve doğum nedeniyle kesilen maddi kaynakların önüne geçmektir. Bakanlık tarafından belirlenen kriterlere göre büyükanne projesinden yararlanacak pilot illerin isimleri ve projeden faydalanacak bu illerdeki ailelerin sayısı aşağıdaki gibidir:

İstanbul’da 1000,
İzmir’de 1000,
Bursa’da 1000,
Ankara’da 500,
Kayseri’de 500,
Sakarya’da 500,
Antalya’da 500,
Konya’da 500,
Tekirdağ’da 500,
Gaziantep’te 500 şeklindedir.

Büyükanne Maaşı Şartları Nelerdir?

Torun bakma maaşı almak isteyen aile büyükleri ve çocuğun ebeveyni olan aile fertlerinin birçok özelliğe uygunluğu gözetilir. Doğumun sezaryen ya da normal doğum olarak gerçekleşmesi, anneanne/babannenin bakacağı torunun ilk çocuk olup olmama durumu; gözetilen ilk kriterler arasındadır. İkinci ya da üçüncü toruna bakmak için başvuran büyükannelerin kabul edilme şansı diğer başvuranlara oranla daha düşüktür. Aynı zamanda annenin maaşının 2.800 TL’yi aşmaması ve ailenin toplam gelirinin 4.200 TL’nin altında olması gerekir.

Torununa bakacak anneanne ya da babaannenin emekli aylığının olması durumda da başvuru yapılması mümkün. Belirtilen kriterler arasında büyükannenin ekonomik koşulları için herhangi bir ibare ya da şart bulunmuyor. Yalnızca büyükanne açısından, toruna bakım için arzusu ve çocuğa bakacak sağlık koşullarının uygunluğu aranıyor. Babaanne maaşı ödemesi, büyükannenin torununa bakma dinamizminin hekim raporu sonucunda değerlendirilmesiyle kararlaştırılır. Karar sonrasında uygun görülen bireyler, evde çocuk bakıcılığı yaparak ek gelir kazanma hakkına sahip olurlar.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenen diğer şartlar şunlardır;

Belirli bir ikametgah adresine sahip olunması
Çocuk ve ailenin aynı evde, çocuğa bakacak olan kişinin ise aynı şehirde yaşıyor olması
Doğum yapan annenin 18 yaşını geçkin olması
Annenin Sosyal Güvenlik Kurumuna en az 360 gün prim ödemiş olması, devlet kurumları hariç özel bir kurumda çalışıyor olması ve bebek bakım desteği süresince işten ayrılmayacak olması
Annenin 8 haftalık doğum sonrası izin süresini geçirmiş olması ve desteğe başvuru esnasında çalışıyor olması
Ailenin sahip olduğu gelirin, bakanlık tarafından belirlenen üst sınırı aşmayacak düzeyde olması
Annenin işvereni ile akrabalık derecesinin bulunmaması
Bakanlıktan alınan bu proje desteği esnasında ailede çocuğa bakan herhangi bir bakıcının çalışmıyor olması
Çocuğa bakacak olan büyükannenin herhangi bir fiziksel sorununun ya da sağlık sorununun bulunmaması
Çocuğa bakacak büyükannenin ruhsal ve fiziksel olarak yeterli olması
Çocuğa bakacak büyükannenin 65 yaşından küçük olması (Eğer 65 yaşından büyükse de sağlık raporu alınarak bu durum aşılabilir)
Anne ve babanın aylık gelirlerinin maksimum 3 asgari ücret tutarında olması

Bakanlığın listelediği şartlara uygunluk durumda aileler, büyükanne maaşı için gerekli evraklar ile ilgili kurumlara şahsen ya da internet üzerinden form doldurarak başvuru yapabilir.

Torun Bakma Maaşı Başvurusu Nasıl Yapılır?

Toruna bakma maaşı başvurusu formu, öncelikle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ait resmi internet sitesi aracılığıyla doldurulur. Ancak internet üzerinden başvuru yapmak istemeyenler için diğer bir seçenek ise; ikamet ettikleri ilde bulunan İŞKUR ile Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne (SGK) giderek başvuruda bulunmaktır.

Başvuru sonucu, bireysel GSM numarası üzerinden SMS ya da e-mail yolu ile bildirilir.

Büyükanne Maaşı Başvurusunda Gerekli Belgeler Nelerdir?

Anneanne ve babaanne maaşına başvuruda bulunmak için İŞKUR ile Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne gidecek aile büyüklerinin yanında mutlaka;

Katılım Belgesi (3 kopya şeklinde olmalı)
Annenin aktif olarak sigorta kapsamında çalıştığını gösteren sigortalı hizmet dökümü
Anneye ait maaş bordrosu
Aile hekiminden alınan büyükannenin sağlık durumunun çocuk bakımına engel olmadığına dair sağlık belgesi
Anneye ait kimlik fotokopisi
Anneanne/babaanneye ait kimlik fotokopisi
Çocuğa ait kimlik fotokopisi
Hane geliri bilgisine ilişkin evraklar

Eğer başvuru sırasında çocuğa annenin ikamet adresi dışında bir adreste bakılacağı belirtilmiş ise çocuğun bakılacağı yere ilişkin yerleşim yeri belgesi de ibraz edilmesi gereken belgeler arasındadır.

Ancak proje kapsamında bakanlığın hazırladığı rehberde hangi hastalıkların çocuk bakımına engel olduğu, muayeneyi yapacak hekimlerin hangi kriterleri göz önünde bulundurması gerektiği yönünde hiçbir bilimsel kriter ve standart belirtilmediğinden sağlık raporu verecek aile hekimleri sıkıntılar yaşamaktadır. Bu durum, başvurular sırasında ya da başvurular kabul edildikten sonra kriterlere uygunluğun ihlali neticesinde projeden çıkartılma kararına neden olabilmekte ve büyükannelere mağduriyet yaşatmaktadır.

Büyükanne Torun Bakma Maaşı Nasıl Ödenir?

Başvurusu bakanlık tarafından kabul edilip onaylanan büyükannelere; ödemeler proje katılımı onaylandıktan sonra aylık olarak yapılır.
Aylık 425 TL tutarında ödeme yapılır.
İlk maaşın ödeneceği tarih Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından kısa mesaj ve e-posta yolu ile projeye katılımcı anneye bildirilir.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından SMS ya da e-posta ile yapılan bildirimden sonra büyükannenin PTT’ye bir defaya mahsus müracaat etmesi gerekir.
PTT tarafından ilk maaş ödemesi bizzat büyükannenin kendisine yapılır.
Ayrıca büyükanneye PTT tarafından sosyal yardım ödemesi alan hak sahiplerine tanımlanan PTT Kart verilir. Ön yüklemeli PTT Kart için, PTT tarafından büyükanneden hiçbir ücret talep edilmez.
Başvurusu kabul edilen büyükanneler, 425 TL’lik destek niteliğindeki maaşlarını her ay PTT şubelerinden ya da PTT ATM’lerinden çekebilir.

Büyükanne Maaşı Neden Yatmadı?

Büyükanne maaşı projesine hak kazanmış ancak son teslim tarihine kadar belirlenen belgeleri İŞKUR’a ibraz etmeyen başvuru sahipleri proje kapsamından çıkarılır. Aynı zamanda da katılım şartlarından herhangi birini yerine getirmediği sonradan tespit edilen başvuru sahibi büyükanneler de “Büyükannelere Torun Bakma Maaşı Projesi” kapsamından dışarıya çıkarılır. Projeden kendi rızasıyla ayrılmaya karar verenlerin ise bunu bizzat İŞKUR’a yazılı olarak bildirmesi gerekir. Projeden bir kişinin gönüllü olarak ayrılması ya da çıkarılması halinde yedek listeden sıradaki ilk kişi sisteme dahil edilir.