Haczi Caiz Olmayan Mallar ve Haklar Nelerdir?

16.07.2017

Borçlunun borcunu belirli bir süre ödeyememesi durumunda haciz işlemleri başlatılmaktadır. Bu haciz işlemleri hukuk kanunları dahilinde; alacaklı, bankalar, alacaklının avukatı gibi kişiler aracılığıyla haciz memurları tarafından gerçekleştirilebilmektedir. Günümüzde insanların yaşadıkları yerlerde haczi caiz olmayan bazı mal ve eşyalar vardır. Bunun yanı sıra ise insanların haczi caiz olmayan bazı hakları da mevcuttur.

Haczi caiz olmayan temel mallar arasında; kişisel eşyalar (mektup, fotoğraf albümü, diploma vb.), devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar, aynı çatı altında yaşayan ve aile bireyleri için lüzumlu olan eşyalar ancak eğer lüzumlu eşyalardan iki tane olması durumunda birinin haczi mümkündür. Haczi caiz olmayan eşyalar için hukuksal maddeler oluşturulmuştur ve bu hukuksal maddelere yani yasalara dayılı olarak hangi eşyaların haczinin caiz olup olmadığı tartışılabilmektedir.

HACZİ CAİZ OLMAYAN EŞYALAR

1. Devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar (Değişik: 18/2/1965 – 538/46 md.),

2. Ekonomik faaliyeti, sermayesinden ziyade bedenî çalışmasına dayanan borçlunun mesleğini sürdürebilmesi için gerekli olan her türlü eşya (Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.),

3. Para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika veya süs eşyası gibi kıymetli şeyler hariç olmak üzere, borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireyleri için lüzumlu eşya; aynı amaçla kullanılan eşyanın birden fazla olması durumunda bunlardan biri (Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.),

4. Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve nakil vasıtaları ve diğer eklenti ve ziraat aletleri; değilse, sanat ve mesleki için lüzumlu olan alat ve edevat ve kitapları ve arabacı, kayıkçı, hamal gibi küçük nakliye erbabının geçimlerini temin eden nakil vasıtaları,

5. Borçlu ve ailesinin idareleri için lüzumlu ise borçlunun tercih edeceği bir süt veren mandası veya ineği veyahut üç keçi veya koyunu ve bunların üç aylık yem ve yataklıkları,

6. Borçlunun ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacakları ve borçlu çiftçi ise gelecek mahsül için lazım olan tohumluğu,

7. Borçlu bağ, bahçe veya meyva veya sebze yetiştiricisi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan bağ bahçe ve bu sanat için lüzumlu bulunan alat ve edevat, Geçimi hayvan yetiştirmeye münhasır olan borçlunun kendisi ve ailesinin maişetleri için zaruri olan miktarı ve bu hayvanların üç aylık yem ve yataklıkları,

8. Borçlar Kanununun 510 uncu maddesi mucibince haczolunmamak üzere tesis edilmiş olan kaydı hayatla iratlar,

9. Memleketin ordu ve zabıta hizmetlerinde malül olanlara bağlanan emeklilik maaşları ile bu hizmetlerden birinin ifası sebebiyle ailelerine bağlanan maaşlar ve ordunun hava ve denizaltı mensuplarına verilen uçuş ve dalış tazminat ve ikramiyeleri, Askeri malüllerle, şehit yetimlerine verilen terfi zammı ve 1485 numaralı kanun hükmüne göre verilen inhisar beyiye hisseleri,

10. Bir muavenet sandığı veya cemiyeti tarafından hastalık, zaruret ve ölüm gibi hallerde bağlanan maaşlar,

11. Vücut veya sıhhat üzerine ika edilen zararlar için tazminat olarak mutazarrırın kendisine veya ailesine toptan veya irat şeklinde verilen veya verilmesi lazım gelen paralar,

12. Borçlunun haline münasip evi (Değişik: 2/7/2012-6352/16 md.),

13. Öğrenci bursları. Medeni Kanunun 807 nci maddesi hükmü saklıdır. 2, 3, 4, 5, 7 ve 12 numaralı bendlerdeki istisna, borcun bu eşya bedelinden doğmaması haline munhasırdır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/16 md.) Birinci fıkranın (2), (4), (7) ve (12) numaralı bentlerinde sayılan malların kıymetinin fazla olması durumunda, bedelinden haline münasip bir kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/16 md.) İcra memuru, haczi talep edilen mal veya hakların haczinin caiz olup olmadığını değerlendirir ve talebin kabulüne veya reddine karar verir (Ek: 2/7/2012-6352/16 md.).

Olası bir icra durumunda ise evinize gelen icra memuru ile icrası edilecek mallar konusunda tartışabilirsiniz. Örnek vermek gerekir ise; evde iki tane televizyon var ise icra memuru bunun birini icra etme hakkına sahiptir. Ancak hangi televizyonun icra edileceği icra memurunun inisiyatifine kalmaktadır. Ayrıca eğer banka kredi borcu dolayısıyla icraya geliniyor ve borcu ödeyecek durumunuz da yoksa icra memurlarına sözlü bir ödeme taahhüdünde bulunmaktan kaçınız. Aksi taktirde borcunuz hapis cezasına çevrilebilmektedir.

Bir önceki yazımız olan Adalet Bölümü Nedir? Adalet Bölümü Mezunları Ne İş Yapar? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.